INFECTIES MET DE ZIEKTE VAN LYME JAARLIJKS IN DE BENELUX

DE TEMPERATUUR WANNEER TEKEN ACTIEF WORDEN

MAX. LEEFOMGEVING VANAF GRONDNIVEAU

DE TEEK

Fysieke kenmerken van de teek

De teek leeft als parasiterende mijt (Acarina) van het bloed van gewervelde dieren. De teek behoort tot de zogeheten spinachtigen (Arachnida). Ze onderscheiden zich van deze groep doordat er bij teken geen overgang is tussen achterlijf en kopborststuk. De teek is onopvallend van kleur, bruin of zwart en kunnen moeilijk verward worden met andere insecten, waardoor ze snel herkenbaar zijn. De teek is slechts enkele millimeters groot. De teek is ovaal van vorm en in normale toestand heeft zij een plat lichaam. Eenmaal volgezogen met bloed kan het vrouwtjes teek vanwege de extreem elastisch huid wel 10 x in lichaamsvolume toenemen, de mannetjes teken nemen genoegen met minder.

Levenscyclus van de teek

De ontwikkeling van de teek bestaat uit vier stadia, de eerste grootte drie stadiums worden afgesloten met vervelling.

Eieren

Het vrouwtjes teek legt enkele duizenden eieren.

Larven

Zodra de eitjes zijn uitgekomen kruipen de larven naar een grasspriet op zoek naar de eerste gastheer. De meeste larven verhongeren voordat zij gastheer hebben gevonden. Zodra zij een gastheer hebben gevonden klampen zij zich vast en zuigen zich vol met bloed. Na de maaltijd laten zij zich vallen van de gastheer en het proces van vervellen start. Hierop ontwikkelen zij zich tot nimfen. Larven zijn in hun stadia geen overbrenger van ziektes! Deze ziektes worden overgedragen door kleinere gewervelde dieren, welke de dragers zijn van ziektekiemen.

Grootte: ± ≤1 mm

Nimfen

De tot nymf ontwikkelde larve gaat nu weer opzoek naar een nieuwe gastheer. Dit is een herhaling op de stadia. De nymf klampt zich vast op een gastheer, zuigt zich vol met bloed, waarna zij zich laat vallen en begint met het vervellen om uit te groeien tot volwassen teek. Nimfen kunnen dragers zijn van ziektekiemen die schadelijk zijn voor mens en dier.

Grootte: ± 1,5 mm

Volwassen teek

In de laatste stadia van de teek wordt er niet alleen naar een gastheer gezocht maar ook naar een partner om zich te kunnen voortplanten.

Grootte ♂ : ± 2,5 mm

Grootte ♀ : ± 3 mm

Een volwassen teek kan wel tot een jaar of in sommige gevallen vijf jaren overleven zonder maaltijd. Eenmaal een gastheer gevonden blijven zij enkele dagen tot weken op dezelfde gastheer zitten.

 

HABITAT

De teek houdt zich bij voorkeur op in een gemengd loofbos met een ondergroei van blauwe bosbes en/of varens. De teek wordt ook vaak aangetroffen in dennenbossen met een dichte, hooggaande laag van grassen. In deze bostypen worden veel kleine knaagdieren aangetroffen, deze dieren vormen de voornaamste voedselbron voor de larven van de schapenteek. Omdat teken zich niet ver kunnen verplaatsen, zijn ze afhankelijk van een hoge dichtheid van deze knaagdieren, zodat ze gemakkelijk in de buurt van hun voedsel kunnen komen.

Ook in tuinen, waar veelal strooisel ligt van dode bladeren en lange grassen komt de teek voor. De teek is zuinig met haar energie en zal niet vaak meer dan een meter kruipen over de grond. Welk kan zij prima op planten en struiken klimmen en kan zij tot op een hoogte van 0,5 meter gevonden worden. Dit is geen regel omdat er ook teken op hoogte van 1,5 meter waar genomen zijn. Echter de voorkeur wil dat de teek laag aan de grond blijft vanwege de hoger aanwezige kans dat daar knaagdieren of vogels zijn.

Migratie

Door de verplaatsing van knaagdieren en vogels in hun leefgebied wordt de teek verspreid over een groot gebied. Op het moment dat de teek zich heeft gevoed zal deze de gastheer verlaten. De teek maakt hierbij geen onderscheid tussen bos, duin, weiland of een stadstuin.

VERSPREIDING

Omdat vele van ons niet alleen in Nederland het buitengebied opzoeken maar door heel Europa de natuur in trekt is het goed te weten wat het verspreidingsgebied is van de teek. Hieronder een opsomming van de vier meest voorkomende teken in Europa die verantwoordelijk zijn voor het merendeel van de tekenbeten bij mensen.

Ixodus Ricinus teek

De Ixodus Ricinus wordt ook wel de Schapenteek genoemd en is de enige tekensoort die voorkomt in Nederland. De teek staat in Nederland bekend om het verspreiden van de ziekte van Lyme, maar in het buitenland verspreidt deze teek ook andere ziektes zoals het FSME virus.

Actief vanaf 7° graden Celsius

Verspreiding Ixodus Ricinus in Nederland

De schapenteek komt in heel Nederland voor, maar is het sterkst aanwezig in de oostelijke en zuidoostelijke regio’s van Nederland. Ook zijn de duingebieden en de Zuid-Hollandse eilanden beducht om hun tekenpopulatie.

Dermacentor teek

De teeksoort Dermacentor is vooral veel te vinden op honden en wordt door het verspreiden van een dodelijk virus een hondenkiller genoemd, maar de teek is zeker niet ongevaarlijk voor mensen. De teek kan de TIBOLA-ziekte overbrengen en is inmiddels ook al in Nederland gesignaleerd.

Actief vanaf 5° Celsius

Ixodes persulcatus teek

De Ixodues persulcatus ofwel de taiga teek komt hoofdzakelijk voor in Rusland. Deze teek is drager van de ziekte van Lyme en de Russische variant op FSME.

Actief vanaf 5° Celsius

De Hyalomma teek

Er zijn vele Hyalomma tekensoorten bekend, maar alleen de Hyalomma Marginatum en de Hyalomma Aegyptium komen voor in Europa. Ze vormen vooral in Zuid-Europese landen een bedreiging vanwege de associatie met het Krim-Congo virus.

Actief vanaf 11° Celsius

Rhipicephalus Sanguineus teek

De teeksoort Rhipicephalus Sanguineus wordt ook wel Hondenteek genoemd en komt vrij frequent voor in Zuid-Europese landen rond de Middellandse Zee. Vooral in Spanje, Frankrijk en Italië worden er regelmatig mensen gebeten door deze bruine teek, die de ziekte Fièvre Boutonneuse kan verspreiden.

Actief vanaf 17° Celsius

 

GEZONDHEIDSRISICO'S

Herkennen van een tekenbeet

Erythema (chronicum) migrans is de naam van de rode cirkelvormige plek die soms op de huid ontstaat na een tekenbeet. De erythema migrans komt voor op de plaats waar de teek heeft gebeten en is kenmerkend voor de ziekte van Lyme. Lang niet iedereen die gebeten wordt door een teek krijgt een erythema migrans, maar de mensen die dit wel krijgen hebben waarschijnlijk de ziekte van Lyme. Dit wil echter niet zeggen dat iedereen met de ziekte van Lyme een erythema migrans krijgt. Je kunt ook besmet zijn zonder dit symptoom.

Erythema migrans

De erythema migrans ontstaat meestal een paar dagen tot enkele weken na de tekenbeet. De rode plek wordt geleidelijk groter en verbleekt in het midden. Er ontstaat vaak een ring rondom de plek van de tekenbeet. Ben je gebeten door een teek en ontstaat er een plek die lijkt op de erythema migrans, ga dan zo snel mogelijk naar de huisarts. De ziekte van Lyme is namelijk beter te genezen als het in een vroeg stadium wordt herkend.

Erythema migrans behandeling

Een erythema migrans wordt volgens de Nederlandse richtlijnen behandeld met een antibioticakuur van hooguit veertien dagen. De International Lyma and Associated Diseases Society (ILADS) adviseert echter een kuur van zes weken.

Hoe worden ziektes overdragen

Een beet van een teek veroorzaakt een plaatselijke verdoving die veroorzaakt wordt door het speeksel van de teek. In het speeksel zit ook een stof die bloedstolling tegengaat. Door deze bloedstolling kan de teek het bloed van zijn gastheer blijven opzuigen, er wordt geen stolsel gevormd. Sommige teken scheiden nadat ze zich in de huid hebben geboord een aparte lijmstof uit zodat ze zich goed kunnen vasthechten. Door het opzuigen van bloed bijten ze zich vast in de huid.

Welke ziektes worden door de teek overgedragen in Europa

Ziekte van Lyme

De ziekte van Lyme is een ziekte die veroorzaakt wordt door de Borrelia burgdorferi-bacterie, een bacterie die wordt overgedragen door een beet van een besmette teek. Andere namen voor de ziekte van Lyme zijn Lyme disease, Lyme Borreliosis of de tekenbeetziekte. Een tekenbeet hoeft niet altijd tot de ziekte van Lyme te leiden.

Behandeling

Wordt de ziekte van Lyme na een tekenbeet tijdig vastgesteld, dan is deze heel goed te behandelen met antibiotica. De behandeling van de tekenziekte Lyme is erg belangrijk, want als dit niet juist gebeurt, kunnen er onder andere neurologische klachten ontstaan. Er kunnen klachten ontstaan in het zenuwstelsel, de gewrichten maar ook met het hart.

Drie stadia ziekte van Lyme

De ziekte van Lyme is onder te verdelen in drie stadia: vroege Lymeziekte, vroege gedissemineerde Lymeziekte en de late Lymeziekte. In het eerste stadium zijn de klachten vooral een grieperig gevoel, koorts, hoofdpijn of last van de ogen. In het tweede stadium ontstaan er klachten in de gewrichten, het zenuwstelsel en soms in het hart. De zenuwen in het ruggenmerg (heftige pijnen in armen of benen) kunnen ontstekingen optreden en er bestaat de kans dat er een hersenvliesontsteking wordt opgelopen.

Er is sprake van de late Lymeziekte als de ziekte zich meer dan een jaar aanwezig is. Klachten in dit stadium zijn rood/paarse huid (acrodermatitis chronica atrophicans). Deze huidaandoening komt voor op de armen of benen waarbij de huid heel dun wordt.

Früh Sommer Memingo Encephalitis (FSME)

Früh Sommer Memingo Encephalitis (FSME) is een virusinfectie van de hersenen die veroorzaakt wordt door een beet van een teek.

Hoe kun je FSME oplopen?

Teken leven op groene plekken met veel bossen en struiken, zoals in parken, bossen en natuurgebieden. Ze klemmen zich vast aan de huid van mensen en zijn soms besmet met een virus. Dit virus kunnen ze door te bijten over brengen op de mens. Als je dus gebeten wordt door een teek die geïnfecteerd is met FSME, dan is de kans groot dat je deze ziekte krijgt.

Waar komt FSME voor?

In Nederland komt FSME, ook wel tekenencefalitis genoemd, niet voor. Wij kennen over het algemeen alleen teken die de ziekte van Lyme overbrengen. FSME is een virus dat zich wél in alle andere gebieden in Europa verspreidt, met uitzondering van de Benelux en Noord-Scandinavië. In de meeste andere landen ter wereld komen teken voor die geïnfecteerd zijn met FSME.

 Wat zijn de gevolgen van FSME?

FSME brengt in de meeste gevallen geen ernstige verschijnselen met zich mee. De meeste mensen worden grieperig en krijgen koorts. Een klein deel van de besmette mensen krijgt na deze symptomen nog te maken met een ernstige infectie in de hersenen. Daarbij kunnen koorts, hoofdpijn, nekpijn en braken optreden. De kans op overlijden aan FSME is nihil.

Behandeling FSME

Omdat er geen behandeling mogelijk is voor FSME, is het belangrijk om je goed te beschermen tegen teken. Draag daarom teekwerende kleding in gebieden waar teken veel voorkomen en/of laat je inenten tegen deze ziekte. Er bestaat een vaccinatie voor FSME.

Russian Spring Summer Encephalitis

Russian Spring Summer Encephalitis (RSSE) is de Russische variant voor de Europese tekenencefalitis FSME. De ziekte kun je oplopen door een beet van een besmette teek of het drinken van ongepasteuriseerde melk. De ziekte kan een ernstige hersenontsteking veroorzaken, waar patiënten soms zelfs aan overlijden. Bij de Russische variant RSSE is de kans op overlijden veel hoger dan bij de Europese variant FSME.

Waar kun je RSSE oplopen?

Je kunt besmet geraken met RSSE als je bent gebeten door een teek in het Oostelijke/Aziatische deel van Rusland, Kazachstan, Mongolië, China of Japan. Daar zijn teken zijn het meest actief in de zomer en herfst, dus de kans op besmetting is in deze periode het grootst.

Verschijnselen van RSSE

RSSE kan net als FSME soms onopgemerkt blijven. Sommige mensen hebben geen last van klachten, maar bij andere patiënten kunnen de verschijnselen zelfs dodelijke gevolgen hebben. RSSE begint meestal met griep en koorts en kan later uitgroeien tot een ernstige hersenontsteking. Bij die hersenontsteking overlijdt twintig procent van de patiënten. Bij FSME is dit maar één procent.

Behandelen van RSSE

Er bestaat een vaccinatie die beschermt tegen FSME én RSSE. De vaccinatie wordt aangeraden voor vakanties tussen maart en november in natuurrijke gebieden waar de ziektes voorkomen. RSSE is niet te behandelen en daarom is het belangrijk om preventieve maatregelen te nemen, zoals inenten of het dragen van beschermde kleding.

Tekenencefalitis

Tekenencefalitis is een ziekte die je op kunt lopen na een beet van een besmette teek. De ziekte is een virusinfectie die een hersenontsteking kan veroorzaken.

Waar komt tekenencefalitis voor?

Tekenencefalitis kun je oplopen door een beet van een teek die besmet is met FSME, de Europese variant die in een groot deel van Europa voorkomt, behalve in de Benelux en het noorden van Scandinavië. Er is ook nog een Russische variant (RSSE) die teken encefalitis kan veroorzaken. Deze soort komt voor in het zuiden van de voormalige Sovjet-Unie, Kazachstan, het noordoosten van China, Japen en Mongolië.

Besmetting tekenencefalitis

Gemiddeld gezien treedt tekenencefalitis ongeveer zeven tot veertien dagen na de tekenbeet op.

Verschijnselen tekenencefalitis

Het komt vaak voor dat besmette mensen niet eens door hebben dat ze besmet zijn. Zij maken de ziekte ongemerkt door, zonder dat ze zich dus echt ziek voelen. Mensen die wel ziek worden, krijgen vaak te maken met griepachtige verschijnselen en koorts. Bij een klein deel van de besmette mensen treedt één tot drie dagen na het verdwijnen van de symptomen nog een hersenontsteking op. Bij de Europese variant van tekenencefalitis overlijdt ongeveer een procent aan de gevolgen van een ontsteking in de hersenen. Bij de Russische variant ligt dit percentage iets hoger.

Behandeling tekenencefalitis

Er bestaat geen geneesmiddelen om tekenencefalitis te behandelen, maar je kunt je wel inenten tegen deze ziekte. Dit zou verstandig kunnen zijn als je langer dan vier weken verblijft in een natuurgebied in Europa.

Bescherming tegen parasieten met Teqpro

Teqpro biedt een effectief bewezen bescherming aan tegen kleine parasieten en wordt door professionele organisaties reeds gebruikt om medewerkers die dagelijks in een buitengebied werkzaam zijn effectief te beschermen tegen het ongemak dat teken en muggen veroorzaken. Teqpo is enkel schadelijk voor insecten die kleiner zijn dan 2 mm. Hierdoor is Teqpro voor grotere insecten zoals bijen onschadelijk. Deze insecten zullen de kleding dan ook direct vermijden. Parasieten die wel kleiner zijn dan 2 mm zullen bij aanraking met een kledingstuk van Teqpro direct zogeheten ‘hot feet’ ondervinden. Teqpro maakt gebruik van een gepatenteerde coating dat toegepast kan worden op natuurlijke en synthetische textiel om de drager van het textiel te beschermen tegen kleine parasieten zoals teken, luizen, vlooien, mijten en muggen. Dit tast uiteindelijk het zenuwstelsel van de parasiet aan waardoor deze binnen enkele seconden het leven laat. De coating zorgt voor een geleidelijke evenredige afgifte van parasieten verdrijvende agent waardoor het over een over een langere periode bescherming biedt voor de gebruiker.

Het geïmpregeneerde kledingstukken van Teqpro worden het beste gewassen op temperaturen van 30° of 40°. hierdoor blijft, afhankelijk van het type textiel, de werking/bescherming tussen de 60 en 100 wasbeurten gegarandeerd.

 

+31 (0)413 250 167

Teqpro Team

Liessentstraat 2c

5405AG Uden

Neem contact op!

Voor productinformatie, verkooppunten of suggesties:

Type hier uw bericht